Een kwestie van vorm en functie: vrijstaand bad vs. inbouwbad
Het is een iconische scène uit talrijke westerns: de cowboy zit in een met badschuim gevulde houten kuip en trekt zijn hoed diep over zijn gezicht, terwijl iemand ijverig heet water bijvult.
Klinkt nogal ouderwets, vind je? Wat als we je vertellen dat deze vorm van vrijstaand bad nog niet zo lang geleden overal gebruikelijk was? Inbouwbaden met kranen en afvoer werden pas in de jaren 60 de dagelijkse standaard in onze woningen. Tegenwoordig hoort een bad net zo vanzelfsprekend bij een goed uitgeruste badkamer als een douche en een wastafel. Tegelijkertijd beleeft het vrijstaande bad een renaissance. Natuurlijk niet meer als houten kuip die met emmers wordt gevuld, maar als vaak luxueus designelement met alle denkbare comfort.
In dit artikel vergelijken we de twee varianten met elkaar: vrijstaand bad versus inbouwbad. Wat zijn de voor- en nadelen, voor welke badkamer is welk model geschikt en hoe ingewikkeld is de installatie? We beginnen echter met een heel elementaire vraag:
Vrijstaand bad en inbouwbad: wat is eigenlijk het verschil?
Lach niet, de vraag is niet zo overbodig als zij in eerste instantie klinkt. Natuurlijk, Het ene bad staat vrij en het andere is vast aan de muur geïnstalleerd – maar als professionals op het gebied van badkamers willen we wat dieper op de details ingaan:
Wanneer je inbouwbad wordt geleverd, worden er tal van accessoires meegeleverd: badpoten of een baddrager om het bad op te stellen en in evenwicht te brengen, een badprofielband om waterophoping en geluidsoverdracht te voorkomen, en natuurlijk siliconen om de randen van het ingebouwde bad af te dichten. Hopelijk heeft de tegelzetter eraan gedacht om een paar tegels apart te houden, want de voltooide constructie moet uiteindelijk nog worden bekleed.
Daarom bevinden inbouwbaden zich meestal in een hoek van je badkamer. Twee zijden liggen tegen de muur, vaak sluit de douchecabine aan op de tweede korte zijde en blijft een lange zijde vrij.
Een vrijstaand bad wordt daarentegen grotendeels gebruiksklaar geleverd. Als je de plug erin steekt en de tuinslang tevoorschijn haalt, kun je het bad direct vullen en een koud bad nemen. In de badkamer zelf hoeft de vrijstaande variant alleen nog maar te worden geplaatst, in de vloer te worden verankerd en op de watertoevoer en -afvoer te worden aangesloten. Ingewikkelde montagewerkzaamheden en het afdichten van grote voegen zijn volledig overbodig.
Ergo kan een vrijstaand bad vrijwel overal in de ruimte worden geplaatst. Je kunt de badkuip als blikvanger in het midden van de badkamer plaatsen, bij het raam met uitzicht op de natuur of op een geraffineerde manier integreren in een grote spa-omgeving. Afhankelijk van de positie kan het bad dus aan vier zijden toegankelijk zijn.
Vrijstaand bad vs. ingebouwd bad: voor- en nadelen
To the point: vrijstaande baden kunnen vrijwel overal in de badkamer worden geplaatst, alleen moet rekening worden gehouden met de wateraansluiting. Ingebouwde baden daarentegen leiden een nichebestaan. Dat zijn echter niet de enige verschillen. In ons overzicht zetten we de belangrijkste aspecten van beide varianten naast elkaar:
Uitstraling en design
Vrijstaande baden vormen een centraal designelement in de badkamer. Ze kunnen een optisch hoogtepunt vormen – denk bijvoorbeeld aan een knalrood bad in het midden van een stralend witte badkamer – of zich stijlvol op de achtergrond houden. Maar of het nu klassiek-elegant of modern is, het vrijstaande model is een blikvanger waar gasten je bij elke blik in de badkamer op zullen aanspreken.
Ingeboude baden zijn minder opvallend. Dat betekent echter niet dat je met een ingebouwd bad geen visuele hoogtepunten kunt creëren: comfortabel gevormde handsteunen, contrasterende kleuren, elegante mengkranen, een ergonomisch aangepast ligvlak – de mogelijkheden zijn talrijk. Je hoeft alleen maar een beetje durf te hebben om ook met een ingebouwd bad verrassende effecten te bereiken.
Flexibiliteit
Vrijstaande baden zijn maximaal flexibel in hun positionering. Bij het ontwerpen van je badkamer hoef je er alleen maar voor te zorgen dat de watertoevoer en -afvoer op de juiste plaats zitten. Daarbij maakt het niet uit of je je bad centraal in de ruimte of discreet aan de zijkant wilt installeren.
Ingebouwde baden bevinden zich om constructieve redenen meestal in de hoek van een badkamer. Daardoor heb je niet al te veel mogelijkheden wat betreft de positionering. In de meeste badkamers zijn dat er maximaal vier. Dat is weliswaar minder flexibel, maar maakt het ook eenvoudiger om de badkamer helemaal naar jouw wensen in te richten. De wateraansluiting is namelijk meestal nooit ver weg.
Installatie
Ook al lijkt het niet zo: een vrijstaand bad is heel eenvoudig te monteren. Het wordt in de vloer verankerd, de mengkranen en afvoer worden aangesloten, de vloer wordt afgedicht en je kunt meteen je eerste bad nemen. Dit werk kan meestal binnen een paar uur worden gedaan.
De montage van een inbouwbad is daarentegen vaak iets omslachtiger, alleen al omdat het bad na de installatie nog moet worden bekleed. Daarbij komen natuurlijk nog de afdichtingswerkzaamheden, waarbij je absoluut niet slordig te werk mag gaan. Anders is waterschade onvermijdelijk. Ervaren vakmensen installeren je bad in een mum van tijd.
Toegang
Een vrijstaand bad kan van alle kanten toegankelijk zijn. Dat is niet alleen visueel indrukwekkend, maar vaak ook een enorm voordeel in het dagelijks leven. Bijvoorbeeld met het oog op toegankelijkheid: in- en uitstappen is aanzienlijk eenvoudiger en het assisteren van mensen met een lichamelijke beperking is veel gemakkelijker. Maar misschien wil je ook alleen je viervoetige huisgenoot in bad doen? Bella en Max zijn veel gemakkelijker in bad te houden als hun baasje tegelijkertijd op de rand van het bad kan zitten.
Bij een inbouwbad is de toegang meestal alleen vanaf een lange zijde mogelijk. In- en uitstappen wordt dan al snel problematisch. Veel dingen die directe toegang tot het bad vereisen – van het wassen van huisdieren tot badplezier met kinderen – kunnen alleen door één persoon worden gedaan. Maar in de meeste gevallen is dat ook voldoende.
Benodigde ruimte
Hier hebben we het eerste echte nadeel van een vrijstaand bad: het heeft voldoende ruimte in je badkamer nodig om volledig tot zijn recht te komen. Wij raden aan om aan alle kanten minimaal 55 cm vrije ruimte te laten. Als je minder ruimte laat, ziet je vrijstaande bad er niet meer uit als een uitnodigend wellness-element, maar als een benauwd en misplaatst object. Over het algemeen geldt: hoe meer ruimte je het bad kunt geven, hoe indrukwekkender het effect.
Inbouwbaden hebben daarentegen relatief weinig ruimte nodig: 175 bij 75 cm voor een standaard bad ergens in een hoek van de ruimte, plus een bewegingsruimte van minimaal 50 cm aan de lange zijde van het bad is al voldoende. Hier gaat het minder om het optische effect dan om een intelligent gebruik van de ruimte.
Opbergruimte
Vaak lees je dat vrijstaande baden geen opbergruimte bieden voor shampoo, spons en tablet (graag waterdicht). Dat klopt weliswaar voor het bad zelf, maar er kunnen eenvoudig en op een visueel aantrekkelijke manier plateautjes worden toegevoegd. Bijvoorbeeld door middel van houten of metalen sideboards die eenvoudig aan de badrand worden gehangen, of door middel van planchets die dwars over de badkuip liggen en vaak zelfs een praktische boekensteun hebben.
Ingebouwde baden hebben daarentegen meestal een rand die breed genoeg is om de fles met badschuim op te zetten. Dat is natuurlijk prettig, maar brengt ook het risico met zich mee dat er schimmel ontstaat onder de vergeten shampoofles. Til daarom bij het schoonmaken ook altijd de badeendjes en dergelijke op en maak ze van onderaf schoon.
Schoonmaken
Over schoonmaken gesproken: we horen vaak dat vrijstaande baden lastig schoon te maken zijn. Wij zijn het daar niet mee eens: juist omdat je bij een vrijstaand bad toegang hebt tot het hele oppervlak van het bad, is dit bijzonder goed schoon te maken.
Na het baden volstaat het om de buitenkant kort droog te vegen met een handdoek; voor een grondige reiniging raden wij een reinigingsmiddel in sprayvorm en een vochtige doek aan. Alleen bij vrijstaande baden die op poten staan, wordt het soms iets ingewikkelder. Om het oppervlak onder het bad te bereiken, helpt alleen bukken en/of een flexibele dweil.
Inbouwbaden zijn natuurlijk ook gemakkelijk schoon te maken. Ook hier geldt: verwijder na het baden het vocht met een handdoek en gebruik voor de grote schoonmaak het schoonmaakmiddel en de doek. Maar let op: controleer regelmatig of alle siliconenvoegen nog intact zijn. Want als er water achter je bad terechtkomt, krijgt je al snel te maken met schimmelschade die je niet zomaar kunt wegpoetsen.
Wellness
Over het algemeen is elk bad een enorme aanwinst voor meer wellness in de dagelijkse drukte. Lig in het water en voel hoe de warmte je spieren ontspant. Ervaar het gevoel van gewichtloosheid en voel het zachte gekietel van het schuim. Geniet van de stilte en schakel even helemaal uit.
Dat alles is zowel mogelijk in een vrijstaand bad als in een inbouwbad. Comfortfuncties zoals de bruisende whirlpool of de krachtige massagestralen zijn beschikbaar voor beide soorten baden. Hier een vergelijking te willen maken zou dus niet echt fair zijn. Misschien hangt het gewoon af van wat voor jou het perfecte badmoment is. Sommige mensen vinden het namelijk heerlijk om als een koning of koningin midden in de kamer te ontspannen, alles in het oog te houden en hun armen nonchalant over de rand van het bad te laten bungelen. Hier is het vrijstaande bad natuurlijk de eerste keuze. Anderen waarderen juist de gezellige teruggetrokkenheid die een ingebouwd bad hen biedt. Je een beetje verstoppen voor de wereld, de veiligheid van de wanden voelen, genieten van het gevoel van geborgenheid – dat gaat bijzonder goed in een ingebouwd bad.
Prijs
Het tweede nadeel van het vrijstaande bad: deze variant is doorgaans duurder dan zijn vast ingebouwde tegenhangers. Instapmodellen zijn verkrijgbaar vanaf 500 €, gemiddeld kost een bad ongeveer 2.000 € en voor luxemodellen is de prijs naar boven toe onbeperkt. Inbouwbaden zijn daarentegen soms al te vinden voor 150 €als restpartij, gemiddeld kun je rekenen op 500 tot 1.000 €. Premiummodellen kosten 3.000 € en meer. Zowel voor de ingebouwde als voor de vrijstaande varianten komen daar natuurlijk nog de kosten voor inbouw en installatie bij. Afhankelijk van de benodigde werkzaamheden en verbouwingen kunnen deze sterk variëren.
Maar wat als je badkamer niet groot genoeg is voor een vrijstaand bad, maar wel groot genoeg voor iets bijzonders? Als het vrijstaande bad alleen maar een donkere hoek zou opleveren, maar je toch iets bijzonders wilt? Dan hebben we nog een idee:
Als alternatief: halfvrijstaande baden en hoekbaden
Halfvrijstaande baden worden, in tegenstelling tot vrijstaande baden, weliswaar tegen een muur geplaatst, maar slechts met één van hun zijden. Meestal is dat een van de lange zijden, maar er zijn ook modellen waarbij de korte zijde tegen de muur wordt geplaatst. Tegelijkertijd – en in tegenstelling tot inbouwbaden – hoeft een halfvrijstaand bad niet altijd te worden bekleed. Talrijke modellen zijn zo ontworpen dat ze eenvoudig als vrijstaand bad kunnen worden geplaatst.
Zo krijg je als het ware het beste van twee werelden: de ruimtebesparende functionaliteit van een inbouwbad en de ontwerpmogelijkheden van een vrijstaand bad. Misschien niet in dezelfde mate – een bad dat volledig vrij in de ruimte staat, maakt immers nog iets meer indruk –, maar visueel toch aanzienlijk effectiever dan bij een gewoon vast gemonteerd model. En dan zijn er natuurlijk nog de hoekbaden. Ook deze modellen worden meestal gebruiksklaar geleverd en hebben dus geen extra bekleding nodig. Ze staan echter altijd – zoals de naam al doet vermoeden – in de hoek van een badkamer
Daardoor zijn ze bijzonder geschikt voor middelgrote badkamers, waar een vrijstaand model niet echt tot zijn recht zou komen, maar waar nog steeds voldoende ruimte is om ongewoon badplezier en een prettig gevoel te realiseren. Hoekbaden zijn namelijk vaak aanzienlijk ruimer dan een standaard bad. Soms doen ze eerder denken aan een whirlpool uit de spa (sommige modellen hebben deze functie zelfs) en bieden ze voldoende ruimte voor twee personen.
De kleinste modellen hoekbaden passen daarentegen ook in badkamers met beperkte ruimte. Ze zijn bijzonder geschikt voor zitbaden en zijn een slim alternatief voor iedereen die zijn badkamer in een kleine ruimte moet inrichten, maar toch niet wil afzien van een ontspannend bad.
Hoekbaden zijn namelijk vaak aanzienlijk ruimer dan een standaard bad. Soms doen ze eerder denken aan een whirlpool uit de spa (sommige modellen hebben deze functie zelfs) en bieden ze voldoende ruimte voor twee personen.
Laat je inspireren door droombadkamers
Waar je bij elk bad op moet letten
Tot slot willen we je nog een paar tips geven waarmee je de keuze van je bad en de inrichting van je badkamer helemaal af kunt maken. Belangrijk zijn:
Een professionele planning
Een nieuw bad installeer je niet zomaar even in het weekend. Meestal renoveer je je hele badkamer of plan je zelfs een complete nieuwbouw. Denk daarom tijdig en vooral grondig na over hoe je badkamer er in de toekomst uit moet zien en vooral waar je je bad wilt plaatsen. Want als de leidingen eenmaal liggen, kun je niet meer veel veranderen aan de plaats waar je bad komt te staan.
Je persoonlijk badmodel
Het hoeft niet altijd wit keramiek te zijn; vooral bij vrijstaande modellen zijn je mogelijkheden bijna eindeloos. Je vindt baden in speelse en ovale vormen, dominant en hoekig of zelfs asymmetrisch en opvallend. Wil je een minimalistisch model of liever een sierlijk en een beetje retro model? Gaat je hart uit naar een Scandinavische badkamer of geef je de voorkeur aan een oosterse stijl? Kortom: je bad zal je vele jaren vergezellen. Neem dus rustig de tijd om de juiste keuze te maken.
Hoogwaardige mengkranen
Mengkranen zijn niet alleen een essentiële designfactor in je badkamer; hoogwaardige kwaliteit kan je vooral behoeden voor onaangename verrassingen. Want juist mechanische onderdelen, zoals een badthermostaat, worden dagelijks belast en slijten daardoor. Als hier goedkope materialen worden gebruikt, ontstaat er sneller een lek dan je lief is – en daarmee watervlekken, schimmel en schade aan de bouwconstructie.
Mengkranen van meesterlijke kwaliteit behoeden je voor dergelijke ergernissen, om nog maar te zwijgen van hun andere voordelen, zoals de krasbestendige afwerking in het gepatenteerde PVD-proces of de waterbesparende AirPower-technologie.
Jouw volgende stap: onze badkamer Inspirator Tool
Laten we het even samenvatten: er zijn vrijstaande en ingebouwde baden. Beide zijn uitstekend geschikt om in te ontspannen en beide zijn een verrijking voor je badkamer, maar met vrijstaande baden kun je veel spannendere designideeën voor je wellnessruimte realiseren. Om een vrijstaand bad echt tot zijn recht te laten komen, heb je vooral één ding nodig: ruimte. Het is dus niet geschikt voor elke badkamer.
Een kleine badkamer betekent echter niet dat je moet afzien van comfort, een inspirerende sfeer of je droomlook. Integendeel: met voldoende knowhow wordt zelfs de kleinste badkamer je persoonlijke oase.
Veelgestelde vragen over een vrijstaand bad vs. een inbouwbad
Hun optische effect: met vrijstaande baden kun je talrijke designideeën realiseren. Ze vormen een indrukwekkend hoogtepunt in elke badkamer.
Hun flexibiliteit: een vrijstaand bad kan vrijwel overal in de ruimte worden geplaatst. Als pivoterend element midden in de ruimte, op de plek met het mooiste uitzicht of zelfs praktisch direct naast de saunadeur voor een verfrissend ijsbad.
De gemakkelijke toegang: een vrijstaand bad is vanaf alle vier de zijden bereikbaar en garandeert maximale barrièrevrijheid.
De mogelijke nadelen van een vrijstaand bad zijn:
- De benodigde ruimte: vrijstaande baden komen alleen in grote badkamers echt tot hun recht. Wij adviseren een vrije ruimte van minimaal 55 cm aan alle vier de zijden.
De prijs: in vergelijking met een inbouwbad zijn vrijstaande baden meestal duurder in aanschaf. Ook de mengkranen kosten meestal meer.
Voor de installatie van een vrijstaand bad is vooral een grondige planning van cruciaal belang, want als de leidingen eenmaal zijn aangelegd, is het verplaatsen ervan duur en arbeidsintensief. Daarnaast moet je natuurlijk goed nadenken over hoe je droombad eruit moet zien. De mogelijkheden qua look en design zijn enorm.
Ja, dat is er: halfvrijstaande baden worden slechts aan één kant tegen de muur geplaatst. Daardoor zijn ze ook geschikt voor kleinere badkamers en bieden ze tegelijkertijd veel spannende mogelijkheden voor de inrichting van je badkamer.
Daarnaast is een hoekbad ook een optie. Ofwel ruim bemeten zoals een whirlpool in de spa van een hotel, ofwel compact en praktisch voor zitbaden in een kleine badkamer.
Dat gaat het gemakkelijkst virtueel. Bezoek onze hansgrohe Inspirator Tool, voer de afmetingen van de ruimte in en je kunt meteen aan de slag. Kleuren, tegels en natuurlijk het bad kunnen vrij worden gekozen en ingericht. Voor de uitvoering verwijzen wij je vervolgens graag door naar een gespecialiseerd bedrijf bij jou in de buurt.